و در تفسير عياشى از امام باقر و امام صادق ع روايت آورده كه فرمود : عفو يعنى مقدار كفايت ، و در روايتى كه از ابى بصير نقل كرده فرموده عفو ، به معناى ميانه روى است . « 1 » و نيز در آن كتاب در ذيل آيه : « الَّذِينَ إِذا أَنْفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا ، وَلَمْ يَقْتُرُوا ، وَكانَ بَيْنَ ذلِكَ قَواماً » از امام صادق ع روايت كرده كه فرمود : وقتى آن صحيح نبود ، و اين هم صحيح نبود ، قهرا حد وسط صحيح است . و در مجمع البيان از امام باقر ع روايت كرده كه فرمود : عفو آن مقدارى است كه از قوت سال زياد بيايد . « 2 » مؤلف : روايات همه با هم متوافقند ، و روايت اخير از قبيل بيان مصداق است ، و روايات در فضل صدقه و كيفيت و مورد و كميت آن از حد شمار بيرون است كه ان شاء اللَّه بعضى از آنها در موارد مناسب خواهد آمد . و در تفسير قمى در ذيل آيه : * ( « وَيَسْئَلُونَكَ عَنِ الْيَتامى » ) * از امام صادق ع روايت كرده كه فرمود بعد از آنكه آيه : « إِنَّ الَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوالَ الْيَتامى ظُلْماً ، إِنَّما يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ ناراً ، وَسَيَصْلَوْنَ سَعِيراً » نازل شد ، هر كس يتيمى در خانه داشت از خانه بيرون كرد ، و از رسول خدا ص پرسيدند جز اين چه مىتوانستيم بكنيم ؟ در پاسخ ، اين آيه نازل شد : * ( « يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْيَتامى قُلْ إِصْلاحٌ لَهُمْ خَيْرٌ ، وَإِنْ تُخالِطُوهُمْ فَإِخْوانُكُمْ ، وَاللَّه يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ » ) * « 3 » . و در الدر المنثور از ابن عباس روايت كرده كه گفت : وقتى خداى تعالى آيه : « وَلا تَقْرَبُوا مالَ الْيَتِيمِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ » ، و آيه : « إِنَّ الَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوالَ الْيَتامى . . . » ، نازل شد ، كسانى كه يتيمى در خانه خود داشتند طعام و شراب خود را از طعام و شراب يتيم جدا نموده ، سهم او را بيشتر از سهم خود مىدادند ، و اگر يتيم نمىتوانست همه آن طعام و نوشيدنى را مصرف كند ، و زياد مىآمد ، زياديش را هم مصرف نمىكردند تا فاسد شود ، و اين براى آنان دشوار بود ، لا جرم جريان را به عرض رسول خدا ص رساندند خداى تعالى اين آيه را نازل كرد : * ( « يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْيَتامى ، قُلْ إِصْلاحٌ لَهُمْ خَيْرٌ ، وَإِنْ تُخالِطُوهُمْ فَإِخْوانُكُمْ » ) * ، از آن پس سفره خود و ايتام را يكى كردند با آنها خوردند و نوشيدند . « 4 » مؤلف : اين معنا از سعيد بن جبير و عطا و قتاده نيز روايت شده .

--> ( 1 ) تفسير عياشى ج 1 ص 106 ( 2 ) مجمع البيان ج 1 ص 314 ( 3 ) تفسير قمى ج 1 ص 72 . ( 4 ) الدر المنثور ج 1 ص 255